Сар гаруйн өмнө Орос хувилбарыг нь үзэж байсан юм байна, Монгол хувилбар нь гарчээ, үүнийг үзээд залуу хүн та нэгийг бодно буй заа.

University of Technology, Sydney -ийн Ph.D хамгаалахаар судалгааны ажил хийж байгаа танилынхаа судалгаанд тус болох үүднээс орчин үеийн залуусын соёл, хотын соёл, түүнд нөлөөлж буй хүчин зүйлс, залуусын өдөр тутмын амьдралд медиа хэрхэн нөлөөлж байгаа гэх мэт сэдвээр ярилцлага өглөө. Нийгмийн идэвхтэй залуусын нэг төлөөллийн хувьд өөрийн дуу хоолойгоо олон нийтэд хүргэж, бусадтай санаа бодлоо чөлөөтэй хуваалцаж байдаг блог хөтөлдөгийн хувьд энэхүү үнэ цэнэтэй судалгааны ажилд өөрийн хувь нэмрээ оруулж бяцхан ярилцлага өгсөндөө таатай байгаа. Удахгүй бүрэн эхээр нь унших боломж бүрдэнэ гэж найдаад Ph.D хамгаалах гэж байгаа найздаа өндөр амжилт хүсье.

Гэрэл зургийг Х.Болорбат

Энэ жилийн Наадам өргөн дэлгэр сайхан боллоо. Дэнж хотойтол нааддаг ардууд энэ жил ч гэсэн үндэснийхээ баярыг өргөн дэлгэр сайхан тэмдэглэн өнгөрүүллээ. Мэдээж сайны цаана саар зүйлүүд олон олон байдаг. Тэдгээрийг эс тооцвол баяр сайхан болсон. Амны билэгээс ашдын билэг. Морь нь будлиангүй, харваачдын сум нь мэргэн, бөхчүүд нь бяртай байлаа. Араб угшилын адуунууд зонхилсон нь зөв ч үү, буруу ч уу. Ямартай ч 13 жилийнхээ хөдөлмөрийн үр шимийг хүртэж арслан цол хүртсэн заан Б.Ганбатад хүн бүр ам сайтай байсан. Дараа жилийн Наадамаар магадгүй дархан аварга цолтон төрөх биз ээ.

Өчигдөрийн хэд хэдэн өдөр тутмын сонингуудад сүүлийн үед хотын мэрийн авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээг эсэргүүцсэн нийтлэл бичжээ. Өөрөөр хэлбэл шөнийн 00 цагаас хойш УБ хотод үйл ажиллагаа явуулах тусгай эрх бүхй 61 газрын тусгай зөвшөөрлийг цуцалсан шийдвэр гаргасан билээ. Уг шалтгааныг тайлбарлахдаа тухайн 61 газарт хэрэг зөрчил их гардаг, гэмт хэргийн чанартай үйлдэлүүд зарим орой нэг газар 3 ч удаа гардагаас үүдэлтэй хэмээн тайлбарласан. Уг авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээг УБ хотын залуусын төлөөллийн хувьд олон талаас нь харахыг хичээн бичихээр шийдлээ.

Олон улсын хүүхдийн эрхийг хамгаалах өдрийг бид жил бүрийн 6 сарын 1 ний өдөр тэмдэглэдэг уламжлалтай. Энэ жилийн хувьд өмнөх жилүүдийг бодвол илүү өргөн дэлгэр тэмдэглэж байгаа мэт санагдсан. Бүх л ТВ ийн сувгууд өөр өөрсдийн хүүхдийн нэвтрүүлгүүдээ гарган, бүх л сул талбайд янз бүрийн арга хэмжээнүүд олноор зохион байгуулагдаж байсан. Харамсалтай нь парк маань хаалттай хэвээр. 7 сард ажилд орох юм гэсэн. Хүүхэд багачуудын хувьд нүүрэнд инээмсэглэл тодорсон, аз жаргалд бялхсан өдөр байж чадсан болов уу. Миний хувьд Алаг үрс киног үзлээ. Нэг хэсэг бокс оффист 8р байрт явж байсан уг киног нилээн удаан хүлээсэн.

Өнөөдрийн манай нийгмийн амьдрал уур уцаар, бухимдал, болохгүй бүтэхгүй зүйлээр дүүрэн байгаа нь тэртээ тэргүй үнэн юм. Гудамжаар алхаж байхад л нус цэрээ хаяж заваараад л, боль битгий гэж хэлсэн нь буруутан болдог үе яах аргагүй мөн. Ухамсарыг нь л өөрчлөхгүй бол хийж байгаа үйлдэлийг нь шүүмжилбэл урдаас нударга зангидаад дайрахаас өөр хийж чадах зүйл тэдэнд үгүй. Аливаа хүний бие махбодиос энерги буюу дулаан ялгарч байдаг. Сар гаруйн өмнө үндэсний тв ээр хүний биеээс ялгарч буй энергийг хэмждэг багаж болон хүний биед оршин байдаг тэрхүү энергийн төвүүд хэр түвшинд байгааг ганц хоёр хүний жишээнд харуулахад дийлэнх нь л өөрчлөлттэй гарч харагдсан. Аргагүй шүү дээ, хүрээлэн байгаа орчин, эдийн засгийн байдал гээд бүх л зүйлд нийгэм өөрөө сэтгэл ханамжтай бус байна. Ямар ч хүнийг үндэс угсаа, гарал үүслээр нь ялгахгүйгээр хийж болох зүйл гэвэл хүн хүнтэйгээ хүндэтгэлтэй, эерэг байдлаар нь харьцаж байх нь нэг ч атугай зүйлийг зөөлрүүлж, тухайн хүний, цаашлаад нийгмийн сэтгэл санааг эерэг зүгт уриалан дуудах боломжтой мэт.

Манай улсын ерөнхийлөгчийн сонгууль явагдсанаас хойш бараг 1 жил гаруйн хугацаа өнгөрчээ. Ц.Элбэгдорж анх сонгуульд өрсөлдөж байхдаа “би ард түмэнтэйгээ ойр Ерөнхийлөгч байна” гэж амлаж байсныг тод санадаг юм. Ардчилсан орон юу гэж байдгийг биеэрээ үзээд, тухайн улс оронд нь сураад ирсэн хүний хувьд түүнийг энэ амлалтаа хэрэгжүүлж чадна гэдэгт би хувьдаа итгэлтэй байсан. Төрийн тэргүүний эрх үүрэг нь хууль санаачлах л болохоос түүнээс илүүг угаасаа хийх боломжгүй байдаг. Шударга ёсыг сахиулахын тулд шүүх засаглалыг тодорхой хэмжээгээр хянаж байх ёстой. Ер нь манай урьдны Ерөнхийлөгчид маань одоогийнх шиг ийм байсныг би лав хувьдаа санахгүй байна. УИХ ын чуулган болохоор л нээж үг хэлдэг, баяр ёслолоор л үг хэлдэг нэг л хэвийн формонд орчихсон байсан. Тэгвэл өчигдөр амралтын өдрийн өглөө ерөнхийлөгч маань нийслэл хотынхоо иргэдтэй уулзлаа.

Арилжааны ТВ үүд олон болохын хэрээр үзэгчдийн сонголт өргөн болж байгаа нь талархууштай хэрэг мөн. Гэвч гадны контентуудыг хулгайлаад орчуулж гаргах төдийхнөөр өөрсдийн ирээдүйг харж байгаа нь тун харамсалтай хэрэг. Зарим нэгэн ТВ ийн сувгууд гэхдээ хулгай хийхээс илүүтэйгээр өөрсдөө контент бүтээхийг эрмэлзэж байгаа нь талархууштай. Массын нийтлэг сонирхолд нийцсэн ТВ ийн шоу буюу нэврүүлгүүдийн нэгэнд яах аргагүй дуулаачийн, дуу дуулдаг шоу ордог нь судалгаагаар батлагдсан. Өнөөдөр Америкт болдог Американ Айдол, ОРТ ээр гардаг Фабрика звёзд гэх мэтийн дууны шоунуудаас төрөн гарсан уран бүтээлчид тухайн улсдаа тодорхой хэмжээнд олонд танигдан дуу дуулаад “хоолоо олоод идчих” чадвартай болон гардаг. Харин манайд эсрэгээрээ.

Өнөөдрийн энэ стресс ихтэй нийгэмд хүн нэг л мэдэхэд бусдын хийж буй зан үйл, гаргаж буй муу муухай, уцаарлангуй тэрхүү зан авирыг өөрийн мэдэлгүй өөртөө хуулаад авдаг болчихож. Хот төлөвлөлт алдагдсанаас хөгжим сонсоод чөлөөтэй алхах цэцэрлэгт хүрээлэн ч байхгүй одоогийн энэхүү нийслэлд өөрийгөө хэн болохыг таниж мэдэх, би юу хүсч, юуны төлөө амьдарч байгаагийн хариултыг авахад үнэхээр бэрх болж. Хот төлөвлөлтийг зөв зохистой хийгээд, баригдаж буй байшингуудын тааз нь өндөр байж чадвал хүн өөрийн оршин байгаа тэр газрынхаа хэм хэмжээнд уужуу сэтгэж чадах юм.

Манай өнөөдрийн бизнес болон бусад бүхий л салбарт хамгийн их ажиглагддаг зүйл бол тухайн салбарын хүн нь өөрөө тушаал ахисаар ахисаар тухайн байгууллагаа удирдах явдал нилээн байдаг. Уг нь бол миний бодлоор сайн менежер буюу аливааг зохион байгуулах, удирдах, бүгдийг гаднаас нь харж чаддаг хүн л удирдаад аваад явбал илүү амжилтанд, илүү ашигтай байж чадах юм шиг санагддаг. Жишээ нь эмч хүн бол хүнийг эдгээх л тухайгаа суралцсан болохоос бус яаж байгууллагыг удирдаж, яаж олон хүн нэгэн зэрэг эмчилдэг болох тухай мэдэхгүй л болов уу. Зарим хүмүүс үүний эсрэг саналтай байдаг л даа. Тэдний хамгийн түгээмэл хэлдэг зүйл бол “та энэ салбарын онцлогийг мэдэхгүй шүү дээ” гэдэг. Хүн л болсон хойно бүгдийг мэдэхгүй нь тодорхой. Гэхдээ тэр онцлогийг нь мэдэх, суралцахад шаардлагатай бага зэргийн хугацааг л гаргаад өгчихөд тухайн байгууллагыг илүү амжилтанд хөтөлж чадна гэж боддог юм.